Дэндрасад, або Копыскі дэндрапарк, —гэта нікальны рукатворны куток прыроды на плошчы больш за 6 гектараў. Мала хто ведае, што падчас Другой сусветнай вайны на гэтым месцы ішлі жорсткія баі. Зямля была цалкам зрыта акопамі і варонкамі ад снарадаў. Пазней іх разраўнялі, а ў 1985 годзе былы леснічы Максім Крыно выступіў ініцыятарам стварэння тут экзатычнага парка.
Ідэя ўвасобілася ў жыццё: уся тэрыторыя была размежавана на 8 батанічных секцый, якія прадстаўляюць флору розных рэгіёнаў і кантынентаў: Беларусь, Еўропу, Сібір, Далёкі Усход, Сярэднюю Азію, Крым — Каўказ і Паўночную Амерыку.
У калекцыі налічваецца ад 160 да 250 відаў і разнавіднасцяў рэдкіх дрэў і кустоў. Асноўныя алеі шырынёй да 5 метраў утвораны пасадкамі туі заходняй, каштана конскага, каліны чырвонай і елі калючай. Самым багатым з'яўляецца сямейства Ружакветных (амаль 50 відаў) і Сасновых.
Для Аршанскага рэгіёна Дэндрасад даўно стаў важнай кропкай на турыстычнай мапе як каштоўны турыстычны і адукацыйны аб'ект. Сюды прыязджаюць не толькі аматары спакойнага адпачынку, але і арганізаваныя экскурсіі школьнікаў, студэнтаў і батанікаў. Для зручнасці турыстаў каля кожнага экзота ўсталявана таблічка з яго батанічным пашпартам. Акрамя альтанак і казачных драўляных скульптур, побач з садам абсталяваны домік паляўнічага і пасека, а таксама вышка з відэакамерай для агляду ляснога фонду і самога пасёлка.
Аднак эксперты і мясцовыя жыхары занепакоены тым, што зняцце з уліку як помніка прыроды можа прывесці да сумных наступстваў і нашкодзіць аб'екту. Перш за ўсё, адбываецца страта юрыдычнай абароны, бо без статусу тэрыторыя больш не ахоўваецца законам ад высякання, змянення ландшафту ці перадачы зямлі пад іншыя патрэбы. Гэта адкрывае шлях для камерцыйнай забудовы ці гаспадарчай дзейнасці, бо на гэтым месцы цяпер дазволена будаваць інфраструктурныя ці прамысловыя аб'екты, што можа цалкам знішчыць экасістэму.
Таксама магчымы заняпад інфраструктуры з-за знікнення мэтавага фінансавання на догляд за рэдкімі раслінамі, рамонт альтанак і абнаўленне батанічных таблічак, што зробіць парк непрыдатным для турызму. Нарэшце, існуе пагроза знішчэння калекцыі, паколькі без нагляду спецыялістаў унікальныя экзоты могуць загінуць ад хвароб, шкоднікаў або вандалізму.
Другі аб'ект, Аланцьеўская града, — гэта ўнікальны геалагічны аб'ект ледавіковага паходжання каля вёскі Аланцьева. Сфарміраваная 15–20 тысяч гадоў таму града цікавая як маштабны панарамны пункт вышынёй 237,4 метра над узроўнем мора.
Ігар Адынец